2 czerwca 2020
Zwiedzamy UK
Ciekawostki o UK Featured Rozrywka

Skąd się wzięły angielskie nazwy dni tygodnia?

5
(4)

Czy zastanawiasz się czasem dlaczego angielskie nazwy dni tygodnia zwą się tak a nie inaczej? Dlaczego Wednesday to Wednesday i dlaczego niedziela to pierwszy dzień tygodnia? Wyjaśnijmy więc.

W języku polskim sprawa jest prosta (w miarę). Poniedziałek, bo po niedzieli, środa, bo w środku tygodnia, piątek, bo to piąty dzień tygodnia. A jak jest z językiem angielskim?

Antyczni Grecy ochrzcili dni tygodnia imionami znanych im ciał niebieskich – słońca, księżyca oraz pięciu planet (poza Ziemią), które z kolei nosiły boskie przydomki: Ares, Hermes, Zeus, Afrodyta i Kronos. Dni tygodnia nazywali Theon hemerai – dniami bogów.

Antyczni Rzymianie mało oryginalnie, acz nad wyraz chytrze podkradli pomysł, zastępując grecki panteon swym własnym. Toteż w rzymskim tygodniu mieli swój dzień Mars, Merkury, Jowisz, Wenus i Saturn. Ludy germańskie, w tym plemiona anglo-saksońskie, dokonały kolejnej podmianki, oszczędzając jedynie Saturna, obok którego w kalendarzu zadomowili się Tiu (Twia), Woden (Odin), Thor i Freya (Fria).

W okolicach pierwszego wieku naszej ery, Rzymianie rozpoczynali tydzień od soboty, jednakże z czasem kult słońca wezbrał na sile, w efekcie czego drugi dzień tygodnia – niedziela (Sunday)  – dopchał się do koryta, oficjalnie zajmując pierwsze miejsce w kalendarzu wielu krajów świata w tym Wiekiej Brytani. Poniżej znajdziecie krótki opis historii angielskich nazw dni tygodnia aktualnie występujących w kalendarzach.

SUNDAY – SUN’S DAY

Nazwa wywodzi się z łacińskiego dies solis, co oznacza dzień słońca. Dzień ów był świętem celebrowanym przez pogańskich obywateli Republiki Rzymskiej.  Nazwa ukształtowała się w połowie XIII w n.e. ze słowa sunedai, które z kolei pochodzi ze staroangielskiego sunnandæg oznaczającego właśnie „dzień słońca”.

  • Middle English sone(n)day lub sun(nen)day
  • Old English sunnandæg “day of the sun”

MONDAY – MOON’S DAY

Tym razem zamiast łaciny mamy anglo-saksońskie pochodzenie: monandaeg, czyli dzień księżyca. Niegdyś w drugi dzień tygodnia składano hołd bogini księżyca. Słowo w obecnym brzmieniu ukształtowało się w XII wieku. Podobnie brzmiące określenia występowały w językach fryzyjskim i niemieckim. Germański źródłosłów nawiązuje do łacińskiego lunaes dies czyli „dnia księżyca” (moon day).

  • Middle English monday lub mone(n)day
  • Old English mon(an)dæg “day of the moon”

TUESDAY – TIU’S DAY

 Wtorek w staroangielskim brzmiał tiwesdæg, gdzie Tiwes (lub Tiu) było odniesieniem do nordyckiego boga Tyra, boga wojny, odpowiednika rzymskiego Marsa, który był „patronem” drugiego dnia tygodnia. Co ciekawe w części języków, głównie romańskich,  ten „patronat” obowiązuje nadal, stąd francuskie mardi, hiszpańskie martes, włoskie martedì, katalońskie dimarts czy rumuńskie marţi.
  • Middle English tiwesday lub tewesday
  • Old English tiwesdæg “Tiw’s (Tiu’s) day”

WEDNESDAY – WODEN’S DAY

Z kolei w środę czcimy Odyna, który w mitologii anglo-saksońskiej nosi imię Woden. Woden najprawdopodobniej jest równie charyzmatycznym, co charakternym bogiem, o czym świadczy etymologia jego imienia: wod “violently insane” + -en “headship
  • Middle English wodnesday, wednesday, lub wednesdai
  • Old English wodnesdæg “Woden’s day”

THURSDAY – THOR’S DAY

Ostatnimi czasy Thor zyskuje na popularności dzięki kasowym produkcjom z Hollywood, jednakże ów nordycki bóg piorunów dzierżący młot Miölnir już od dawna robi karierę jako gwiazda każdego czwartku. W staroangielskim na czwartek mówiono Þunresdæg. Słowo „piorun” w angielskim (thunder) także wywodzi się od imienia tego boga osadzonego w centrum nordyckiego panteonu.
  • Middle English thur(e)sday
  • Old English thunresdæg “thunder’s day”
  • Old Norse thorsdagr “Thor’s day”

FRIDAY – FREYA’S DAY

Piątek jest jedynym dniem tygodnia, którego angielska nazwa pochodzi od kobiety. – i to nie byle jakiej, choć wciąż nordyckiej. Freya (Fria) jest bowiem boginią wszystkiego, co dobre, czyli: miłości, piękności, płodności oraz… hmmm…  bujnej prokreacji. Jak sami widzicie, nie bez powodu Freya stoi na czele Walkirii i dorobiła się własnego dnia. Jej imię wywodzi się z germańskiego Freo, czyli wolny (free) oraz ukochany, drogi sercu. Często mylona i utożsamiana z germańską/nordycką boginią o imieniu Frigg – żoną Odyna, panią chmur, nieba i miłości małżeńskiej.
Staroangielskie frigedæg ma następującą etymologię: Frige (dopełniacz w liczbie pojedynczej od Freo) + dæg “dzień”
  • Middle English fridai
  • Old English frigedæg “Freya’s day”

SATURDAY – SATURN’S DAY

Sobota porzuca mitologię nordycką i skłania się ku rzymskiej. Nazwa pochodzi z II wieku n.e. i wzięła się od imienia rzymskiego boga rolnictwa Saturna, który miał rządzić światem przez pierwszą godzinę soboty. Jest to jedyny dzień tygodnia w języku angielskim pochodzący od boga z rzymskiego panteonu.  Dzień ku jego chwale w języku anglo-saksońskim zwał się sater daeg, z kolej starożytni rzymianie używali nazwy dies Saturni.
  • Middle English saterday
  • Old English sæter(nes)dæg “Saturn’s day”

Oceń ten Artykuł !

Średnia ocen 5 / 5. Ilość głosów: 4

Skoro podobał ci się ten artykuł ...

Śledź nas w mediach społecznościowych!

Zostaw Komentarz

* Korzystając z tego formularza, zgadzasz się na przechowywanie i przetwarzanie swoich danych przez tę stronę internetową.

Na tej stronie wykorzystujemy pliki cookies (ciasteczka), aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Zgadzam się Dowiedz się Więcej

Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku!