Skąd się wzięły angielskie nazwy dni tygodnia?

Ten artykuł przeczytasz w: 3 minut

Czy zastanawiasz się czasem dlaczego angielskie nazwy dni tygodnia zwą się tak a nie inaczej? Dlaczego Wednesday to Wednesday i dlaczego niedziela to pierwszy dzień tygodnia? Wyjaśnijmy więc.

W języku polskim sprawa jest prosta (w miarę). Poniedziałek, bo po niedzieli, środa, bo w środku tygodnia, piątek, bo to piąty dzień tygodnia. A jak jest z językiem angielskim?

Antyczni Grecy ochrzcili dni tygodnia imionami znanych im ciał niebieskich – słońca, księżyca oraz pięciu planet (poza Ziemią), które z kolei nosiły boskie przydomki: Ares, Hermes, Zeus, Afrodyta i Kronos. Dni tygodnia nazywali Theon hemerai – dniami bogów.

Antyczni Rzymianie mało oryginalnie, acz nad wyraz chytrze podkradli pomysł, zastępując grecki panteon swym własnym. Toteż w rzymskim tygodniu mieli swój dzień Mars, Merkury, Jowisz, Wenus i Saturn. Ludy germańskie, w tym plemiona anglo-saksońskie, dokonały kolejnej podmianki, oszczędzając jedynie Saturna, obok którego w kalendarzu zadomowili się Tiu (Twia), Woden (Odin), Thor i Freya (Fria).

W okolicach pierwszego wieku naszej ery, Rzymianie rozpoczynali tydzień od soboty, jednakże z czasem kult słońca wezbrał na sile, w efekcie czego drugi dzień tygodnia – niedziela (Sunday)  – dopchał się do koryta, oficjalnie zajmując pierwsze miejsce w kalendarzu wielu krajów świata w tym Wiekiej Brytani. Poniżej znajdziecie krótki opis historii angielskich nazw dni tygodnia aktualnie występujących w kalendarzach.

SUNDAY – SUN’S DAY

Nazwa wywodzi się z łacińskiego dies solis, co oznacza dzień słońca. Dzień ów był świętem celebrowanym przez pogańskich obywateli Republiki Rzymskiej.  Nazwa ukształtowała się w połowie XIII w n.e. ze słowa sunedai, które z kolei pochodzi ze staroangielskiego sunnandæg oznaczającego właśnie „dzień słońca”.

  • Middle English sone(n)day lub sun(nen)day
  • Old English sunnandæg “day of the sun”

MONDAY – MOON’S DAY

Tym razem zamiast łaciny mamy anglo-saksońskie pochodzenie: monandaeg, czyli dzień księżyca. Niegdyś w drugi dzień tygodnia składano hołd bogini księżyca. Słowo w obecnym brzmieniu ukształtowało się w XII wieku. Podobnie brzmiące określenia występowały w językach fryzyjskim i niemieckim. Germański źródłosłów nawiązuje do łacińskiego lunaes dies czyli „dnia księżyca” (moon day).

  • Middle English monday lub mone(n)day
  • Old English mon(an)dæg “day of the moon”

TUESDAY – TIU’S DAY

Wtorek w staroangielskim brzmiał tiwesdæg, gdzie Tiwes (lub Tiu) było odniesieniem do nordyckiego boga Tyra, boga wojny, odpowiednika rzymskiego Marsa, który był „patronem” drugiego dnia tygodnia. Co ciekawe w części języków, głównie romańskich,  ten „patronat” obowiązuje nadal, stąd francuskie mardi, hiszpańskie martes, włoskie martedì, katalońskie dimarts czy rumuńskie marţi.

  • Middle English tiwesday lub tewesday
  • Old English tiwesdæg “Tiw’s (Tiu’s) day”

WEDNESDAY – WODEN’S DAY

Z kolei w środę czcimy Odyna, który w mitologii anglo-saksońskiej nosi imię Woden. Woden najprawdopodobniej jest równie charyzmatycznym, co charakternym bogiem, o czym świadczy etymologia jego imienia: wod “violently insane” + -en “headship

  • Middle English wodnesday, wednesday, lub wednesdai
  • Old English wodnesdæg “Woden’s day”

THURSDAY – THOR’S DAY

Ostatnimi czasy Thor zyskuje na popularności dzięki kasowym produkcjom z Hollywood, jednakże ów nordycki bóg piorunów dzierżący młot Miölnir już od dawna robi karierę jako gwiazda każdego czwartku. W staroangielskim na czwartek mówiono Þunresdæg. Słowo „piorun” w angielskim (thunder) także wywodzi się od imienia tego boga osadzonego w centrum nordyckiego panteonu.

  • Middle English thur(e)sday
  • Old English thunresdæg “thunder’s day”
  • Old Norse thorsdagr “Thor’s day”

FRIDAY – FREYA’S DAY

Piątek jest jedynym dniem tygodnia, którego angielska nazwa pochodzi od kobiety. – i to nie byle jakiej, choć wciąż nordyckiej. Freya (Fria) jest bowiem boginią wszystkiego, co dobre, czyli: miłości, piękności, płodności oraz… hmmm…  bujnej prokreacji. Jak sami widzicie, nie bez powodu Freya stoi na czele Walkirii i dorobiła się własnego dnia. Jej imię wywodzi się z germańskiego Freo, czyli wolny (free) oraz ukochany, drogi sercu. Często mylona i utożsamiana z germańską/nordycką boginią o imieniu Frigg – żoną Odyna, panią chmur, nieba i miłości małżeńskiej.

Staroangielskie frigedæg ma następującą etymologię: Frige (dopełniacz w liczbie pojedynczej od Freo) + dæg “dzień”

  • Middle English fridai
  • Old English frigedæg “Freya’s day”

SATURDAY – SATURN’S DAY

Sobota porzuca mitologię nordycką i skłania się ku rzymskiej. Nazwa pochodzi z II wieku n.e. i wzięła się od imienia rzymskiego boga rolnictwa Saturna, który miał rządzić światem przez pierwszą godzinę soboty. Jest to jedyny dzień tygodnia w języku angielskim pochodzący od boga z rzymskiego panteonu.  Dzień ku jego chwale w języku anglo-saksońskim zwał się sater daeg, z kolej starożytni rzymianie używali nazwy dies Saturni.

  • Middle English saterday
  • Old English sæter(nes)dæg “Saturn’s day”

Podobne Artykuły

Popularne Artykuły

15 baśniowych miejsc, które istnieją w Wielkiej Brytanii

Jeśli wydaje ci się, że Wielka Brytania to tylko deszcz, ryba z frytkami i ceglane domy, to nie możesz się bardziej mylić. Oto 15 baśniowych miejsc, które istnieją w Wielkiej Brytanii.

15 najpiękniejszych plaż w Wielkiej Brytanii

Choć pogoda w Wielkiej Brytanii często nie rozpieszcza, to wielu brytyjskich plaż nie powstydziłby się niejeden śródziemnomorski kurort. Oto 15 (prawdopodobnie) najpiękniejszych plaż w Wielkiej Brytanii.

15 najpiękniejszych miasteczek w Wielkiej Brytanii

Brytyjskie małe miasteczka mają swój nieodparty urok i przenoszą nas do innej Brytanii, pełnej charakteru i elegancji. Oto 15 (naszym zdaniem) najpiękniejszych z nich.

15 miejsc, w które nie uwierzysz, że istnieją w...

Plaża w Kornwalii, mylona z plażą Karaibów, czy walijska wioska wyjęta z pejzażu Toskanii. Oto 15 miejsc, w które nie uwierzysz, że istnieją w UK.

15 najbardziej urokliwych wiosek w Wielkiej Brytanii

Brytyjska wieś jest uznawana przez wielu za najpiękniejszą na świecie. Oto 15 dowodów na to, że mają sporo racji.

15 najpiękniejszych wysp Wielkiej Brytanii

Archipelag Wysp Brytyjskich to w sumie ponad 5000 wysp, z czego około 140 jest zamieszkałych. Oto 15 (prawdopodobnie) najpiękniejszych z nich.

Popularne Kategorie

Komentarze

ZOSTAW KOMENTARZ

Wpisz tutaj swój komentarz
Wpisz tutaj swoje imię