15 kwietnia 2021
Zwiedzamy UK
Ciekawostki o UK Featured Poradnik Rozrywka

Jak wygląda Wielkanoc w Wielkiej Brytanii?

Ten artykuł przeczytasz w: 8 minut
5
(6)

Każdy kto spędzał Wielkanoc w Wielkiej Brytanii zauważył z pewnością, że celebracja tego święta różni się zdecydowanie od obchodów w Polsce i w wielu innych krajach na świecie. Jak zatem wygląda i skąd się wzięła ta tradycja w UK?

Pochodzenie

Wielkanoc jest jednym z najważniejszych świąt chrześcijańskich w roku na całym świecie i nie inaczej jest także w Wielkiej Brytanii. Jest pełna religijnych aspektów, zwyczajów, a także folkloru i tradycyjnej kuchni.

Brytyjska Wielkanoc miała jednak swój początek na długo przed nadejściem chrześcijaństwa, dlatego współczesne obchody tego święta to mieszanka tradycji zarówno pogańskich jak i chrześcijańskich z nutą wszechobecnej dziś komercji.

Ostara / Foto: wikimedia.commons

Wielu teologów uważa, że nazwa „Easter” (Wielkanoc) pochodzi od anglosaskiej bogini świtu i wiosny „Ostary” (ang. „Eostre”).Ostara stanowiła uosobienie wiosny, budzącego się po zimie życia i powracającej wegetacji, a jej święto wypadało między 21 a 23 marca. Ponieważ nie zachowały się żadne wizerunki Ostary, trudno dociec jak pierwotnie wyglądała, ale obecnie wyobraża się ją jako młodą dziewczynę w białej szacie i wianku wiosennych kwiatów. Bogini często towarzyszy również jej święte zwierzę, którym jest nie kto inny jak słynny zając.

Święto Ostary zostało później przyjęte przez chrześcijan na znak upamiętnienia ukrzyżowania i zmartwychwstania Jezusa. Mieszane pochodzenie tego święta zaowocowało kilkoma interesującymi tradycjami w Wielkiej Brytanii, w tym Brytyjczykami jedzącymi czekoladę w kształcie jajek.

W Wielkiej Brytanii Wielkanoc przypada każdego roku o innej porze. Zwykle wypada w pierwszą niedzielę po pierwszej pełni księżyca następującej po pierwszym dniu wiosny na półkuli północnej. Oznacza to, że Niedziela Wielkanocna może wypadać między 22 marca a 25 kwietnia. Wielkanoc to nie tylko koniec zimy, ale także według kalendarza chrześcijańskiego koniec Wielkiego Postu, dlatego tradycyjnie jest to czas zabawy i świętowania.

Świąteczne dni 

Święta Wielkiej Nocy w Wielkiej Brytanii podobnie jak w Polsce zajmują 5 dni (nie licząc Niedzieli Palmowej), ale tylko dwa z nich są świętami państwowymi (bank holiday) – Wielki Piątek i Poniedziałek Wielkanocny (Good Friday, Easter Monday).

Maundy Thursday (Wielki Czwartek)

Maundy Thursday, w Polsce znany jest jako Wielki Czwartek i przypada an okres Wielkiego Tygodnia, w czwartek poprzedzający Wielki Piątek . Dzień ten upamiętnia ostatnią wieczerzę Jezusa Chrystusa i rozpoczęcie Eucharystii.

W odległych czasch angielski monarcha obmywał i całował w ten dzień stopy ubogich, podobnie jak Chrystus obmywał stopy swoim uczniom. Zwyczaj ten obowiązywał w Anglii do 1689 roku, gdy monarchowie zrezygnowali z tej tradycji na rzecz rozdawania żywności, odzieży i pieniędzy ubogim. Jeden srebrny grosz miał być przekazywany jednemu ubogiemu mężczyźnie i jednej ubogiej kobiecie za każdy rok życia władcy.

Do dziś jest zwyczajem, że angielski monarcha (król lub królowa) rozdaje w Wielki Czwartek „Maundy Money” zwane również „Royal Maundy”, wybranym starszym obywatelom – jednemu mężczyźnie i jednej kobiecie, za każdy rok życia monarchy. Królowa podczas nabożeństwa wręcza im czerwoną i białą torebkę. W czerwonym woreczku znajdują się monety okazjonalne, a w woreczku białym są monety pensowe, których wartość równa się wiekowi monarchy. Wiele nabożeństw, szczególnie w wielu kościołach katolickich i anglikańskich, odbywa się wieczorami, a głównym tematem kazań jest Ostatnia Wieczerza.




Good Friday (Wielki Piątek)

W chrześcijaństwie Wielki Piątek jest dniem ukrzyżowania Jezusa w Jerozolimie. Jest to dzień żałoby, któremu towarzyszą specjalne nabożeństwa upamiętniające ukrzyżowanie i cierpienie Jezusa. W większości kościołów anglikańskich tego dnia nie ma kwiatów ani dekoracji.

Może się wydawać dziwne, że dzień śmierci i cierpienia Chrystusa jest znany jako „Good Friday” (Dobry Piątek) i istnieje wiele teorii wyjaśniających dlaczego używamy akurat tego określenia. Najpopularniejszą jest ta, że słowo „Good” może być po prostu inną pisownią lub odmianą słowa „God” (z ang. Bóg) lub też innym znaczeniem słowa „święty”.

W Wielki Piątek w wielu miastach Wielkiej Brytanii, odbywają się nabożeństwa Drogi Krzyżowej upamiętniające ukrzyżowanie Chrystusa. Podobnie jest w Londynie gdzie na Victoria Street odbywa się nabożeństwo, w które ​​angażują się członkowie różnych wyznań chrześcijańskich, i które jest otwarte dla każdego. Wzdłuż Victoria Street odbywa się cicha procesja, na której czele niesiony jest drewniany krzyż.

Wielki Piątek, czyli Good Friday to w Wielkiej Brytanii święto państwowe. Wielu katolików nie je w ten dzień mięsa, ale większość chrześcijan w Wielkiej Brytanii na kolację powszechnie spożywa z ochotą typowo brytyjskie danie – rybę z frytkami.

W ten dzień Brytyjczycy w ogromnych ilościach pochłaniają również bułeczki Hot Cross, które są robione ze słodkiego ciasta drożdżowego z porzeczkami lub innymi suszonymi owocami i przyprawami, takimi jak cynamon. Wierzch bułki zdobi nacięty krzyż dodatkowo pokryty lukrem, upamiętniający ukrzyżowanie Jezusa.

Holy Saturday (Wielka Sobota)

Wielka Sobota, zwana w Wielkiej Brytanii „Holy Saturday” lub „Black Saturday”, to ostatni dzień Wielkiego Tygodnia tuż przed Wielkanocą. To dzień, w którym chrześcijanie na całym świecie upamiętniają złożenie Chrystusa w grobie i przygotowują się do świętowania jego zmartwychwstania. Jest to również trzeci dzień Triduum Paschalnego, który rozpoczyna się Wieczerzą Pańską w Wielki Czwartek, Męką Pańską w Wielki Piątek, a kończy wieczorną Wigilią Paschalną.

Brytyjskie kościoły zazwyczaj nie odprawiają mszy w Wielką Sobotę, ale kapłani nadal pełnią posługę przy chrztach, pogrzebach czy też namaszczeniu chorych. Warto nadmienić, że Wielka Sobota nie jest w Wielkiej Brytanii świętem państwowym, a zatem wszystkie urzędy, banki i przedsiębiorstwa funkcjonują tak jak w zwykłą sobotę.

Dla rodziców w Zjednoczonym Królestwie jest to również dzień na pochowanie pisanek na niedzielne polowanie na pisanki, ale o tym za chwilę 😉




Easter Sunday (Niedziela Wielkanocna)

Niedziela Wielkanocna to najświętszy dzień w religii chrześcijańskiej, który upamiętnia zmartwychwstanie Jezusa. Mimo to, nie jest to ustawowy dzień wolny od pracy w Wielkiej Brytani, ale ponieważ jest to niedziela, to dla większości ludzi jest to i tak dzień wolny, więc nikt nie robi z tego faktu wielkiego problemu.

W Wielkiej Brytanii Niedziela Wielkanocna jest okazją do spotkania z rodziną i przyjaciółmi przy obiedzie, a tradycyjnym posiłkiem jest pieczeń jagnięca. Podobnie jak w Polsce w ten dzień spożywa się także gotowane jajka a stół ozdabia tematycznymi dekracjami ( pomalowane jajka, kurczaczki, zajączki, czy też wiosenne kwiaty – w szczególności narcyzy). Szczególne znaczenie ma tutaj kolor żółty i złoty, ponieważ są to kolory używane przez kościół anglikański podczas obchodów Niedzieli Wielkanocnej.

W ten dzień odbywają się również tradycyjne zabawy, a najpopularniejszą z nich jest słynne polowanie na pisanki.

Easter Egg Hunt
Easter Monday (Poniedziałek Wielkanocny)

Poniedziałek Wielkanocny kończy okres Wielkiej Nocy i jest to w Wielkiej Brytanii dzień ustawowo wolny od pracy. Tradycja dnia wolnego w poniedziałek po Wielkanocy wywodzi się ze średniowiecznego święta Hocktide. Było to dwudniowe święto w poniedziałek i wtorek po Wielkanocy, pochodzące z XI wieku i wiązało się z pościgiem mężczyzn za kobietami, pojmaniu ich w niewolę i uwolnieniu w zamian za pocałunek. Obecnie Hocktide obchodzone jest tylko w mieście Hungerford w Berkshire, a główne wydarzenia odbywają się we wtorek po Wielkanocy.

Dziś jednak dla wielu Brytyjczyków Poniedziałek Wielkanocny to ostatni dzień czterodniowego weekendu i jeśli ktoś był na krótkim urlopie lub odwiedzał rodzinę lub przyjaciół mieszkających w znacznej odległości, to często tego dnia wraca do domu. Dla innych z kolei jest to po prostu mile widziany dzień wolny.

Jedzenie Wielkanocne

Jajka to jedne z najbardziej rozpoznawalnych potraw wielkanocnych i nie inaczej jest w Wielkiej Brytanii. Istnieje kilka powodów, dla których jajka przewijają się przez Wielkanoc w różnych postaciach. Po pierwsze, jajka symbolizują nowe życie, a o to właśnie chodzi w okresie Wielkanocy i pierwszych dni wiosny. Również dla chrześcijan jajko to symbol zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

W Wielkiej Brytanii, zanim zostały one zastąpione czekoladowymi jajkami wielkanocnymi, używano prawdziwych jaj, w większości jaj kurzych. Jajka były gotowane na twardo i barwione na różne kolory i wzory, a tradycyjnie jasne kolory reprezentowały wiosnę i światło.

Brytyjczycy ofiarowali sobie jajka na Wielkanoc już na początku XIX wieku. Pierwsze czekoladowe jajka wielkanocne zostały wynalezione i wykonane w Bristolu przez producenta czekolady JS Fry & Son w 1873 roku. Firma ostatecznie połączyła się z Cadbury’s, która w 1875 roku wypuściła swoje pierwsze jajko wielkanocne, a wkrótce na rynek trafiły kultowege Cadbury’s Creme Egg.




Hot Cross Buns to podstawa wilkanocnego jadłospisu Brytyjczyków, szczególnie w Wielki Piątek. Robione są ze słodkiego ciasta drożdżowego z porzeczkami lub innymi suszonymi owocami i przyprawami, takimi jak cynamon. Wierzch bułki zdobi nacięty krzyż dodatkowo pokryty lukrem, upamiętniający ukrzyżowanie Jezusa.

Kiedyś wierzono, że bułeczki Hot Cross upieczone w Wielki Piątek nie zepsują się przez cały rok, a jeśli powiesisz jedną w swojej kuchni, ochroni Cię ona przed pożarem w domu i zapewni, że każdy chleb upieczony w tej kuchni będzie wyśmienity.

hot cross buns

Simnel Cake to tradycyjne w Wielkiej Brytanii ciasto drożdżowe napakowane (jak to w UK) bakaliami i słodkie aż do przesady. Historia jego powstania jest równie ciekawa. Legenda z Shropshire głosi, że dawno temu mieszkała tam starsza para, Simon i Nelly. Nelly zorientowała się, że zostały jej resztki przaśnego ciasta z Wielkiego Postu, a Simon przypomniał jej także, że ze świąt Bożego Narodzenia pozostał jeszcze pudding śliwkowy. Mogli więc zrobić kilka smakołyków dla odwiedzającej rodziny. Nelly poskładała więc wszystko w formę ciasta i tu zaczęły się nieporozumienia. Simon uparł się, że ciasto należy ugotować, podczas gdy Nelly była pewna, że ​​należy je upiec. Poszli na kompromis, robiąc jedno i drugie. Powstały przysmak został nazwany na cześć tej kłótliwej pary. Jeśli oczywiście wierzyć legendom 😉

Inne źródłą podają, że simnel prawdopodobnie pochodzi od starożytnego rzymskiego słowa simila, oznaczającego drobną mąkę. Nie do końca wiadomo jak smakowało w XI wieku, ale proces wytwarzania ciasta wskazywał, że jest ono zarówno gotowane jak i pieczone.

Pieczona jagnięcina to podstawa obiadu w Niedzielę Wielkanocną w typowym brytyjskim domu. Sposobów jej przyżądzenia jest naprawdę mnóstwo, ale jedną z najbardziej popularnych jest pieczona noga jagnięca z rozmarynem i czosnkiem.

Wśród popularnych potraw znajdują się także Easter pudding, Magiritsa Soup (grecka zupa podawana w niedzielę wielkanocną), Colomba Pasquale (chleb w kształcie gołębia nadziewany bakaliami), a także precle.

Tradycyjne rozrywki i symbole

Najpopularniejszą formą rozrywki wielkanocnej jest klasyczne polowanie na pisanki. Głównymi uczestnikami polowania są przeważnie dzieci, ale i dorosłym zdarza się wziąć udział w zabawie. Zasady są proste. Dzieci wierzą, że jeśli będą grzeczne to Zajączek Wielkanocny przyniesie im czekoladowe jajka, które poukrywa w domu i ogrodzie, a w Niedzielę Wielkanocną będą mogły ich poszukać. Kto znajdzie więcej jajek ten wygrywa polowanie.

Trochę jak Zębowa Wróżka przy wypadającym ząbku czy Święty Mikołaj w Boże Narodzenie, Zajączek Wielkanocny jest przypisany do swojego konkretnego święta, czyli Wielkanocy. Zające i króliki, ze względu na swój płodny charakter, zawsze były symbolem płodności. Zając był też towarzyszem wspomnianej już starożytnej bogini Eostre więc jest przywiązany do tego okresu w roku niezależnie czy dotyczy to wierzących czy nie. Nie zawsze jednak Wielkanoc była dla zająca szczęśliwa. W dawnych czasach polowanie na zające było w Wielkiej Brytanii popularną wielkanocną rozrywką.

Jedną z popularnych tradycji Wielkanocnych jest Morris Dance. To tradycyjna angielska forma tańca ludowego, która jest również wykonywana w innych krajach anglojęzycznych, takich jak USA i Australia. Korzenie tańca wydają się być bardzo stare, a pierwszą wzmiankę na ten temat można znaleźć w pismach z XV wieku.

Podczas tańca mężczyźni przebierają się w kostiumy z kapeluszami ze wstążkami, a pod kolanami mają dzwoneczki, aczkolwiek stroje i akcesoria (kije, chustki) różnią się w zależności od regionu kraju. Morris Dance tańczy się przy dźwiękach tradycyjnej muzyki na ulicach, a jeden z mężczyzn często ma w ręku kij, na którego końcu znajduje się nadmuchany świński pęcherz. Według tradycji, szczęście ma przynieść podbiegnięcie w trakcie tańca do młodych dziewcząt na ulicy i uderzenie je w głowę owym świńskim pęcherzem.

Ile regionów i małych społeczności w Wielkiej Brytanii, tyle różnych tradycji, gier i wielkanocnych zabaw. W niektórych miejscach odbywają się zawody toczenia jaj, wielkanocne parady z maskami, pokazy, tradycyjne jarmarki, wspomniane tańczenie Morris Dance, czy zawody sportowe. Wspomnijmy chociażby o Leicestershire, gdzie w wioskach Hallaton i Medbourne odbywają się zawody kopania „butelek”. Początki święta sięgają co najmniej XVIII wieku, ale korzenie ma w czasach pogańskich.

Wydarzenie rozpoczyna się paradą przez wioski Medbourne i Hallaton. Miejscowi niosą duży placek z zającem i trzy „butelki”, które w rzeczywistości są małymi drewnianymi beczkami. Dwie beczki są wypełnione piwem, a trzecia jest pusta i pomalowana na czerwono i biało ( jakże polsko 😉 ). Właściwa gra polega na tym, że dwie drużyny starają się przenieść trzy beczki przez dwa strumienie oddalone o milę, w dowolny możliwy sposób. Gra jest dość ostra, złamane kości nie są czymś niezwykłym, a służby ratunkowe czekają w gotowości. Zwycięska wioska zabiera wypełnione beczki do lokalnego pubu.

Wesołych Świąt i smacznego jajka 😉

Oceń ten Artykuł !

Średnia ocen 5 / 5. Ilość głosów: 6

Zostaw Komentarz

Na tej stronie wykorzystujemy pliki cookies (ciasteczka), aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Zgadzam się Dowiedz się Więcej

Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku!